Descrición
O touro foi, para os romanos, un dos animais máis importantes nos sacrificios rituais. Despois da cerimonia, o seu cranio convertíase en símbolo da ofrenda aos deuses, e tallalo en pedra era unha forma de darlle protagonismo permanente; así aparece en templos, altares e monumentos de todo o imperio.
Ninguén sabe con certeza de onde viñeron estas dúas cabezas talladas no muro desta fonte. Puideron decorar un santuario, unha vila romana próxima ou un monumento funerario. O que si se sabe é que, nalgún momento, alguén as reutilizou como pedra de construción (os arqueólogos chaman a esta práctica “spolia”), sen que probablemente imaxinase que case dous mil anos despois seguirían aí, vendo pasar a auga.
Ese é quizais o detalle máis rechamante de Tomonte: aquí o pasado non está nunha vitrina nin ten cordón de seguridade. Está encaixado na parede dunha sinxela fonte de aldea, xunto a un cartel de madeira que sinala a Ruta do Contrabando. Dúas formas de historia, a imperial e a campesiña, convivindo na mesma pedra sen facer ruído.
Os “bucráneos” de Tomonte levan séculos sen necesitar que ninguén os aplauda nin os perturbe. Sobreviviron en silencio, encaixados e case esquecidos, e esa discreción é, precisamente, o que os mantivo intactos.
Mira, entende e déixaos exactamente como os atopaches: perdurar sen seren tocados é a única razón pola que hoxe os podes ver.